Metodoloji
Puanınızı belirleyen her şey burada yayımlanmıştır. Bir kurala katılmıyorsanız sizi tam olarak nasıl etkilediğini görebilirsiniz; bunu duymak da isteriz.
Endeks neyi ölçer
Endeks yönetim uygulamalarını ölçer: bir fabrikanın kayıplarını görmek, onlara tepki vermek ve iyileşmek için kullandığı rutinleri, yöntemleri ve altyapıyı. Üretim, OEE, maliyet ya da kalite sonuçlarını doğrudan ölçmez, çünkü bunlar ürün karması, ekipman yaşı, sektör ve sipariş defteri gibi fabrika müdürünün kontrol etmediği etkenlere bağlıdır.
Uygulama bir öncü göstergedir. Uygulamaları güçlü, OEE'si zayıf bir fabrika genellikle iyileşir; OEE'si iyi, uygulamaları zayıf bir fabrika ise genellikle zamanla geriler. Bir fabrikanın sonuçları henüz yetişmeden Endekste iyi puan alabilmesinin ve bunun tersinin de yaşanabilmesinin nedeni budur.
Endeks tek bir tesis için tasarlanmıştır. Birden fazla fabrikası olan gruplar her tesisi ayrı ayrı değerlendirir; ortak tanımlar gibi grup düzeyindeki uygulamalar ilgili sorularda yakalanır.
Altı sütun
Otuz soru, her biri beş sorudan oluşan altı sütunda toplanır. Altı sütunun ağırlığı eşittir.
| Sütun | Kapsamı |
|---|---|
| Performans görünürlüğü | Kayıpların nasıl kaydedildiği, bir hattın plandan geri kaldığını ne kadar hızlı anladığı, performansın tek bir tanımı, rakamlara güven, rakamları kimin gördüğü. |
| Günlük yönetim ve vardiya rutinleri | Kademeli toplantılar, vardiya devri, hat başında görsel yönetim, eskalasyon kuralları, yönetici standart işi. |
| Kayıp ve duruşlarda problem çözme | Kayıpların nasıl önceliklendirildiği, kök neden yöntemi, karşı önlemlerin doğrulanması, bakım ve üretimin birlikte çalışması, ürün değişimleri ve kısa duruşlar. |
| İyileştirme motoru | İyileştirmenin nasıl organize edildiği, aksiyonların kapatılması, iş standartları, kazanımların onaylanması, kalıcılık. |
| İnsan ve saha sahiplenmesi | Yetkinlik yönetimi, operatörlerin katılımı, takım liderlerinin gelişimi, takdir, sahayı dinlemek. |
| Veri ve bağlantı altyapısı | Makine bağlantısı, referans verileri, entegrasyon, veriye erişim kuralları, temel saha siber güvenliği. |
Tanımlı yanıtlar
Her soru beş yanıt sunar. Her yanıt gözlemlenebilir bir şeyi tarif eder; böylece aynı fabrikadan aynı hattı gezen iki kişinin aynı yanıtı seçmesi gerekir. 'Katılıyorum / katılmıyorum' ölçeği ya da iyi niyeti ödüllendiren bir yanıt yoktur.
Yanıt 1 bir uygulamanın yokluğunu, yanıt 5 ise standart hale gelmiş, kontrol edilen ve yaygınlaşmış bir uygulamayı tarif eder. Aradaki basamaklar bilinçli olarak eşit değildir: 3'ten 4'e geçmek genellikle yazılı olan bir uygulamanın baskı altında, her vardiyada kullanılan bir uygulamaya dönüşmesi anlamına gelir.
İki yanıt da doğru görünüyorsa düşük olanı seçin. Bir yanıt ancak her vardiyada ve darboğaz hattında geçerliyse sayılır; jürinin doğrulama sırasında kontrol ettiği de budur.
Puan ve seviye
Her yanıt 1 ila 5 puan değerindedir. FEI puanı (ortalama yanıt − 1) ÷ 4 × 1.000 formülüyle hesaplanır ve en yakın tam sayıya yuvarlanır; yani her soruya 1 yanıtını veren bir fabrika 0, her soruya 5 yanıtını veren bir fabrika 1.000 puan alır. Her sütun, beş yanıtından yola çıkarak aynı 0–1.000 ölçeğinde kendi endeksini alır.
| Puan | Seviye | Tek cümleyle |
|---|---|---|
| 0–199 | 1 Reaktif | Performans hafızadan ve son krizden yola çıkılarak yönetiliyor. |
| 200–399 | 2 Farkında | Bazı kayıplar ölçülüyor ve bazı rutinler var, ancak veriler geç geliyor ve yöntemler değişkenlik gösteriyor. |
| 400–599 | 3 Yapılandırılmış | Tanımlar, rutinler ve yöntemler yazılı ve vardiya içinde uygulanıyor. |
| 600–799 | 4 Proaktif | Kayıplar bir saat içinde görülüyor; düzeltmeler doğrulanıyor, standartlaştırılıyor ve kalıcı kılınıyor. |
| 800–1.000 | 5 Mükemmel | Sistem güvenilir gerçek zamanlı verilerle işliyor ve uygulamalar hatlar ve tesisler arasında yayılıyor. |
En zayıf sütun kuralı. Genel seviye, en zayıf sütunun seviyesinden en fazla bir seviye yukarıda olabilir. Puanı 650 olan ve en zayıf sütunu Seviye 2'de bulunan bir fabrika, nedenini açıklayan bir notla birlikte Seviye 3 olarak gösterilir. Bir yönetim sistemi ancak en zayıf halkası kadar güvenilirdir: güvenilmez verilerle beslenen mükemmel rutinler ya da kimsenin harekete geçmediği mükemmel veriler Seviye 4 sonuçları üretmez.
Profil tipleri
Rapor puanın yanı sıra yanıtlarınızın genel görünümüne bakar ve uyan bir profil tipi varsa en iyi uyanı adlandırır. Beş profil tipi şunlardır:
- Güçlü rutinler, kör veri: toplantılar ve problem çözme yerinde, ancak geç gelen ya da eksik bilgilerle işliyor.
- Verisi zengin, rutini zayıf: kayıplar görünür, ancak onları görmek henüz zamanında aksiyonu tetiklemiyor.
- Yangın söndürme: enerjinin çoğu tepki vermeye gidiyor, günlük yönetimde pek bir ritim yok.
- Kalıcılığı olmayan iyileştirme: projeler başlıyor ama sonuçlar geri kayıyor.
- Dengeli temel: altı sütunun tamamı benzer bir seviyede.
Her profil tipine, o durumdaki fabrikalar için en hızlı kazanımın genellikle nerede olduğunu anlatan kısa bir açıklama eşlik eder.
En büyük üç açığınız ve 90 günlük adımlar
Rapor en zayıf üç sütununuzu ve her birinde en düşük yanıtı verdiğiniz soruyu alır. Bu üç noktanın her biri için, bir fabrikayı mevcut yanıtından bir sonrakine taşıyan adımı gösterir. Adımlar, çoğu fabrikanın zaten sahip olduğu kaynaklarla 90 günde yapılabilecek somut aksiyonlar olarak yazılmıştır.
Modeldeki her adım sütun sayfalarında yayımlanmıştır; böylece ekibiniz her uygulama için seviye 1'den seviye 5'e kadar tüm yolu okuyabilir.
Karşılaştırma grupları ve kıyaslamalar
Yeterli sayıda fabrika yanıt verdiğinde raporunuz, size benzeyen fabrikalar karşısında nerede durduğunuzu da gösterecek: aynı bölge, aynı sektör ve benzer büyüklük. Karşılaştırma yalnızca karşılaştırma grubu en az üç farklı şirketten en az beş fabrika içerdiğinde gösterilir. O zamana kadar rapor, sizi bir avuç fabrikayla karşılaştırmak yerine bunu açıkça belirtir.
Kıyaslamalar her zaman toplu verilerle yapılır. OEE ya da ilk seferde doğru oranı gibi oranlar için değerlendirme yalnızca bir aralık sorar; hiçbir zaman hacim, kapasite ya da fiyat sormaz ve yayımlanan hiçbir rakam bir fabrikanın ya da şirketin tanınmasına olanak vermez. Bu kurallar, şirketler arasında bilgi paylaşımına ilişkin rekabet hukuku rehberliğini izler.
Öz değerlendirmeden doğrulamaya
Bir öz değerlendirme dürüsttür ama sınanmamıştır. Seviye 3 ya da üzerindeki fabrikalar doğrulama talep edebilir: birkaç kanıt paylaşır ve iki jüri üyesiyle 45 dakikalık bir video görüşme yaparlar; jüri üyeleri yanıtları gördükleriyle karşılaştırır. Doğrulanmış puan yükselebileceği gibi düşebilir de.
Doğrulanmış fabrikalar isterlerse kamuya açık doğrulanmış fabrikalar listesinde yer alabilir ve kendi liglerinde takdir için değerlendirilmeye hak kazanır.
Sürümler ve gözden geçirme
Bu, modelin Eylül 2026'da yayımlanan 1.0 sürümüdür. Sorular, yanıtlar ve ağırlıklar jürilerle birlikte yılda bir kez gözden geçirilir. Model değiştiğinde raporlar hangi sürümle üretildilerse o sürümü korur; böylece bir fabrikanın ilerlemesi aynı ölçütlerle karşılaştırılır.
Yöntemle ilgili görüşlerinizi info@factoryexcellenceawards.com adresine iletebilirsiniz. Her değişikliği ve gerekçesini bu sayfada yayımlıyoruz.
Sorular
Altı sütunun ağırlığı neden eşit?
Çünkü hiçbiri tek başına işlemez. Eşit ağırlıklar modelin elle kontrol edilmesini kolaylaştırır ve en zayıf sütun kuralı güçlü bir alanın zayıf bir alanı gizlemesini önler. Yeterli doğrulanmış veri oluştuğunda ağırlıklar jürilerle birlikte gözden geçirilecek.
Puanımın nasıl hesaplandığını görebilir miyim?
Evet. Rapor her soruya verdiğiniz yanıtı ve sütun endekslerini listeler. Bu sayfadaki formülle puanı kendiniz yeniden hesaplayabilirsiniz; çevrimdışı Excel kiti de aynı hesaplamayı görünür formüllerle yapar.
Yüksek bir OEE puanımı yükseltir mi?
Hayır. İsteğe bağlı olarak verdiğiniz OEE aralığı yalnızca toplu kıyaslamalar oluşturmak için kullanılır. Puanınız tamamen otuz uygulama sorusundan gelir.